Je bent nog aan het herstellen en tot je verbazing start je werkgever al gesprekken over spoor 2. Dat kan raar voelen. Je bent misschien nog aan het uitzoeken wat er precies aan de hand is, of je hebt net weer wat rust gevonden. En dan hoor je dat er ook al gekeken wordt naar werk bij een andere werkgever. Waarom nu al?
Het antwoord zit in een belangrijk onderscheid dat vaak wordt gemist. Ziek zijn is niet hetzelfde als arbeidsongeschikt zijn. Ziekte is een aandoening. Arbeidsongeschiktheid gaat over de invloed die de ziekte heeft op je werk. Zolang er nog werk is dat je met je beperkingen wel kunt doen, verwacht UWV dat je die mogelijkheden benut. Ook als dat werk bij een andere werkgever is.
Spoor 2 start dus vaak niet omdat men denkt dat je nooit meer beter wordt, maar omdat er binnen het eerste ziektejaar gezocht moet worden naar werk dat wel past bij wat je op dat moment kunt.
Wat is het verschil tussen ziek en arbeidsongeschikt?
Ziek zijn en arbeidsongeschikt zijn worden vaak door elkaar gebruikt, maar het is niet hetzelfde. Ziekte is de aandoening die je hebt, bijvoorbeeld een burn-out, een chronische aandoening of een blessure. Arbeidsongeschiktheid gaat over wat je door die ziekte niet meer kunt in je werk.
Iemand kan arbeidsongeschikt zijn voor het eigen werk en tegelijk best iets anders kunnen. Bijvoorbeeld iemand met rugklachten die niet meer zwaar kan tillen, maar wel kan zitten en met de computer werken. Of iemand die langere concentratie niet meer aankan, maar wel korte, praktische taken kan uitvoeren. Arbeidsongeschikt zijn voor je eigen functie betekent dus niet dat je helemaal niet kunt werken.
Waarom start spoor 2 al voordat je hersteld bent?
Spoor 2 start vaak al voordat je volledig hersteld bent, omdat de Wet verbetering poortwachter daar duidelijk over is. Als de bedrijfsarts vaststelt dat je binnen jouw eigen bedrijf geen passend werk kunt doen, ook niet aangepast, moet je werkgever samen met jou zoeken naar passend werk bij een andere organisatie.
Deze verplichting geldt uiterlijk bij de eerstejaarsevaluatie, rond week 52. Vaak is het slim om al eerder te beginnen, zodat je genoeg tijd hebt om rustig te oriënteren. Zou je pas na twee jaar ziekte gaan kijken, dan sta je vaak zonder baan en zonder loon. Spoor 2 is bedoeld om dat te voorkomen. Het richt zich op wat op dat moment wél mogelijk is, met jouw belastbaarheid als uitgangspunt.
Wat betekent passend werk als ik nog ziek ben?
Passend werk is werk dat aansluit bij je mogelijkheden en rekening houdt met je beperkingen. Het gaat niet om terug naar precies wat je deed voor de ziekte. Het gaat om werk dat je op dit moment aankunt, gegeven wat de bedrijfsarts heeft vastgesteld.
Dat kan betekenen dat je minder uren gaat werken, dat je andere taken doet, of dat je in een andere sector aan de slag gaat. Soms is passend werk zelfs iets waar je energie van krijgt, omdat het beter aansluit bij wat je nu belangrijk vindt. Passend werk is dus niet per se een compromis. Voor sommige mensen blijkt het een nieuwe richting die beter voelt dan het oude.
Kan spoor 2 wel worden uitgesteld?
In bepaalde situaties mag spoor 2 wachten. Dit gebeurt als de bedrijfsarts officieel vaststelt dat je op dit moment geen benutbare mogelijkheden hebt, dus dat er helemaal geen werk is dat je kunt doen. Ook als een spoor 2 traject je herstel in de weg zou staan, kan het worden uitgesteld.
Belangrijk hierbij is dat het echt de bedrijfsarts is die dit vaststelt, met een goede onderbouwing. Zonder die onderbouwing loop je werkgever het risico op een loonsanctie van UWV. Twijfel je? Bespreek dit dan met je bedrijfsarts of vraag een deskundigenoordeel aan bij UWV. Zo krijg je duidelijkheid over wat voor jou redelijk is.
Hoe pak je spoor 2 aan als je nog ziek bent?
Als je nog ziek bent en spoor 2 start, is jouw belastbaarheid leidend. Dat betekent dat wat de bedrijfsarts heeft vastgesteld als jouw grenzen, ook het uitgangspunt is voor het traject. Je hoeft niet over die grenzen heen te gaan.
In de praktijk begint een goed spoor 2 traject rustig. Vaak zijn de eerste stappen gesprekken, een persoons- en zoekprofiel, oriëntatie op de arbeidsmarkt en misschien een werkervaringsplaats of vrijwilligerswerk om weer wat ritme op te doen. Volledig solliciteren is meestal nog niet aan de orde. Wat past, bouw je op in jouw tempo. Merkt je coach dat iets te veel wordt, dan wordt er bijgestuurd.
Spoor 2 loopt vaak naast spoor 1 door. Herstel en terugkeer in je eigen werk blijven in beeld zolang daar nog kans op is. Spoor 2 fungeert als plan B, zodat er meer opties op tafel liggen.
Wat als ik het niet eens ben met de start van spoor 2?
Ben je het niet eens met de start van spoor 2, of vind je het medisch te zwaar, dan kun je een aantal dingen doen. Begin met het gesprek. Bespreek je zorgen met je werkgever, je bedrijfsarts of je coach. Vaak ontstaat er dan ruimte om het traject aan te passen of om nog eens goed naar de belastbaarheid te kijken.
Helpt het gesprek niet, dan kun je een deskundigenoordeel aanvragen bij UWV. Dat is een onafhankelijke beoordeling van de re-integratie-inspanningen. UWV kijkt dan of het traject in jouw situatie redelijk is. Ook je werkgever kan zo’n oordeel aanvragen. Een deskundigenoordeel kost een klein bedrag en kan helderheid geven aan beide kanten.
Je bent verplicht om mee te werken aan je re-integratie, maar dat betekent niet dat je alles klakkeloos moet accepteren. Je mag vragen stellen en je mening laten horen.
Hoe helpt Nieuwe Koers je hierbij?
Bij Nieuwe Koers werken we sinds 2003 samen met werknemers die nog aan het herstellen zijn en tegelijk in een tweede spoor traject zitten. We snappen hoe dubbel dat kan voelen. Enerzijds wil je rust om beter te worden, anderzijds wordt er van je gevraagd om vooruit te kijken.
Onze aanpak is persoonlijk en rustig. Je krijgt een vaste coach die de tijd neemt om je verhaal te leren kennen, samen met jou een plan maakt en je belastbaarheid als uitgangspunt neemt. We kijken naar wat je nog wel kunt, brengen kansen in kaart en helpen stap voor stap. Merkt je coach dat iets nog te vroeg is, dan bespreken we dat en passen we het tempo aan.
Klaar om er samen rustig naar te kijken?
Zit je in een spoor 2 traject terwijl je nog niet fit bent, of gaat het traject binnenkort starten? Heb je vragen of twijfels? We luisteren graag. Neem contact op voor een vrijblijvende kennismaking. Samen kijken we wat past bij waar jij nu staat.